MESLEK HASTALIKLARI İLE İLGİLİ NEREDE HATA YAPIYORUZ?

İstanbul Deniz Otobüsleri A.Ş., Kurumsal Risk Yönetimi, Yönetim Sistemleri ve İSG Müdürü Nedim ŞENDAĞ:

“Nerede hata yapıyoruz?” diye bitmişti bir önceki yazım ve hatalarımızı değerlendireceğimi belirtmiştim. 2012 yılında bir kanun çıkarıp devrimi başlatmıştık. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu iş sağlığı ve güvenliği konusunda ilacımız olacaktı. Kanunun tanımlar bölümünde “Meslek hastalığı: Mesleki risklere maruziyet sonucu ortaya çıkan hastalık” olarak tarif ediliyor.

Sadece bu kadarlık bir ifade ile tanımlanan meslek hastalığı Sağlık Bakanlığı tarafından pek dikkate alınmıyor. Bunu nereden çıkardığımı sormayın. Meslek hastalığının tarif edildiği diğer Kanun 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu olup, her iki kanun da eski adı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yeni adı ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülüyor.

Hastalık olarak tarif edilen bir durum için Sağlık Bakanlığımız ne yapıyor?

Bu alandaki tek etkin kurum Sosyal Güvenlik Kurumu… 5510 sayılı Kanuna göre meslek hastası olduğunuza karar veriyor, araştırıyor, sebep sonuç ilişkisi kuruyor, sigorta mantığı ile maaş bağlıyor ve sorumlu olduğunu düşündüğünden ödediklerini geri istiyor. Futbol deyişi ile “tek seçici”

Bir sigorta kurumu olarak her şeye karar veren organizasyon, bir sigortacı olarak zararı tazmin için bir sorumlu bulmak istiyor. İşte bu noktada sürece yakından bakalım.

Bu konuda rapor düzenlemeye yetkili Eğitim ve Araştırma Hastanesi veya Üniversite Hastanesine başvurdunuz. (Eskiden Meslek Hastalıkları Hastanesi diyerek, ülkemizde 2, 3 tane var diye anlatıyorduk) Raporunuz düzenledi. Bu rapor SGK Yüksek Sağlık Kurulu’nda değerlendirilecek ve belki de meslek hastalığına sahip olduğunuza karar verilecek. Sizce bunu duyan işverenin tavrı ne olur?

Sizi meslek hastası saymazlarsa nereye itiraz edeceksiniz?

Yine aynı kurula… Biraz garip değil mi? Bunca yol bitti, SGK size meslek hastası dedi ve çalışma gücü kayıp oranınıza göre zararı tazmin etmeye başladı. Tabi ki sigorta da kendi zararını tazmin etmek için çalışmaya başlayacak. Yani söz konusu çalışanın işyeri gözden geçirilecek.

Yukarıdaki süreçte işini kaybedebilecek çalışan ya da ekonomik sıkıntıya düşebilecek işveren sizce ne yapar? Yorumu size bırakıp diğer sebep olabilecek konulara geçiyorum.

Hekimlik eğitimi alırken bizlere meslek hastalıkları diye bir başlık açıp bu konuları anlatan olmamıştı. Biz meslek hastalığı deyimi ile Türk Tabipleri Birliği işyeri hekimliği kurslarında tanıştık. Son döneme kadar bir elin beş parmağını geçmeyen sayıda tıp fakültesinde, meslek hastalıkları ders olarak anlatılıyor. İşyeri hekimliği kurslarında verilen eğitimin yeterliliği sayılara bakılınca tartışılır mı? Çalışan ve işveren arasında kalması durumunda hekimler ne yapmalıdır?

Kafanızda bazı sorular oluşturmaya çalıştım. Eleştirilerden sonra çözüm önerilerine de bakalım:

  • Meslek hastalığı konusu Tıp Fakültelerinde ders olarak okutulmalıdır.
  • Konunun hastalık olması nedeniyle Sağlık Bakanlığı bu konuya daha fazla ilgi göstermelidir.
  • Hekimlerin ve iş güvenliği uzmanlarının vicdanı ve kimliği arasında kalmadan karar vermesi için neler yapılabilir düşünülmelidir.
  • Ramazzini’nin 1700’lü yıllarda hastalara sorulmasını tavsiye ettiği “Ne iş yapıyorsunuz?” sorusunun tüm sağlık kuruluşlarında detayı ile sorulması ve hastalığı ile mesleğinin bağlantısının kontrolü mutlaka yapılmalıdır.
  • Konunun tüm ilgili tarafları olan Sağlık Bakanlığı, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, SGK, YÖK, Meslek Odaları (TTB, TMMOB) İSG ile ilgili dernekler ve tabi ki Sendikalar masaya oturup politikalar geliştirmelidir.

Bu alanda bizleri eğiten ve geliştiren hocalarımız Sn. Prof. Dr. Turhan AKBULUT, Sn. Dr. Haldun SİRER, Sn. Dr. Engin TONGUÇ ve Sn. Prof. Dr. Hilmi SABUNCU nurlar içinde yatın… Bir gün umarım bu alandaki emeklerinizin yansımasını görüp artık meslek hastalıklarını tanıyor, raporluyor ve mücadele ediyoruz diyeceğiz. Benim hala umudum var.

 

Safety Management Türkiye dergisini okumak için bize yazabilirsiniz.