ÇALIŞMA HAYATININ KAÇINILMAZ PROBLEMİ: STRES

Dünya Sağlık Örgütüne (WHO) göre iş sağlığı; her türlü işte çalışanların bedensel, ruhsal ve sosyal refahlarını en üst düzeye yükseltmek; çalışanların sağlıklarında iş şartlarından kaynaklanan bozulmaları önlemek; çalışanları sağlığa aykırı risk faktörlerinden korumak; her çalışanı kendi iş çevresinde bedensel ve psikolojik şartlarına uygun yere yerleştirmek ve orada muhafaza etmek olarak tanımlanır.

Bu tanıma göre; sağlıklı olmak sadece hasta olmamak değil, kendini iyi, sağlıklı ve refah içinde hissetmektir. Bedenin fizyolojik fonksiyonlarının doğru çalışmasının yanı sıra doyumlu bir ruhsal ve sosyal hayat yaşamayı da içermektedir.

Günümüzde çalışma hayatında, çalışan birçok kişinin iş stresi sebebiyle sağlık problemleri yaşaması sıkça karşılaşılan bir durumdur. Çalışanların çalışma hayatında karşılaştıkları belli başlı stres kaynakları olarak; rol çatışması, sorumluluklarda belirsizlik, yönetici ile doğrudan çatışma, düşük ücret politikası,  vardiya çalışması, psikolojik baskı, iş ortamının fiziksel özellikleri ve kurum kültürünü sayabiliriz. Bütün bu sorunların temelinde iş analizinin gerektiği şekilde yapılmamış olması yatmaktadır. Çalışma şartları çalışanların refahlarını yükseltmek üzere organize edilmeli ve çalışan her bireyin ihtiyacı, becerisi ve amacına uygun biçimde düzenlenmelidir.

Stres Yönetimi

Stres yaratan durumlardan bazıları; işsizlik, mali sıkıntılar, aile içi çatışmalar gibi tam olarak bizim kontrolümüz altında olmayan ve uzun süre devam edebilen durumlardır. Bazı durumlarda ise, stres yaratan durumlar çözülebilir ve kısa süreli olmalarına karşın çok sayıda ve üst üste yaşandıklarından başa çıkmak zorlaşabilir. Ancak stres yaratan durum ne olursa olsun, yarattığı olumsuz sonuçları ile başa çıkmak her zaman mümkündür. Stresin olumsuz sonuçları ile başa çıkmak, aslında stres yaratan durumun kendisiyle de başa çıkmak demektir.

Stres karşısında yaşadığımız bedensel ve psikolojik sıkıntılar kendiliğinden meydana çıkmaz ya da kaybolmaz. Yaşadığımız stresi görmezden gelip, başa çıkmak için bir çaba göstermezsek, zarar görmemiz kaçınılmazdır. Bu nedenle, stres unsurunun ve bunun yarattığı tahribatın kendiliğinden ortadan kalkmasını beklemek yerine, stresle baş etmek için bazı yöntemler kullanmamız gerekmektedir. Bu yöntemlere örnek verecek olursak;

  • İyi bir uyku düzenine sahip olmak
  • İş dışında başka şeylerle ilgilenmek, hobiler edinmek
  • Sınırları ve eksiklikleri kabul etmek ve gerekiyorsa destek istemek
  • İşin yoğunlaştığı çalışma dönemlerinde yardımcı personel ve ek olanak talep etmek
  • Kişisel gelişme ve dinleme fırsatlarını takip etmek ve uygulamak
  • Kurum içi iletişim süreçlerini geliştirmek
  • Çalışma ortamını kişiselleştirmek ve olumsuz fiziksel unsurlardan arındırılmış bir hale sokmak

Stresle başa çıkmak için, etkili zaman yönetimi, sosyal destekten yararlanma, kişisel iletişim becerilerini geliştirme, girişken davranış alışkanlıkları edinme ve problem çözme becerilerini arttırma gibi davranışa yönelik yöntemler de kullanılmaktadır.

Hürriyet İK’daki köşe yazısı için tıklayın.