İş eldivenleri ve doğru eldiven seçimi

Doğa HSE Group, Kıdemli Satış Uzmanı, Vedat Merd

Ülkemizde iş eldiveni dendiğinde, sarı kaplamalı çoğu kişinin eline tam oturmayan bol eldivenler akla geliyor. Önceleri sıcakla, kimyasal, kuru veya yağlı temasa bakılmaksızın bu tip eldivenleri iş hayatında çokça görmekteydik. Gerek dünya devi eldiven üreticilerinin gerekse de yerli üreticilerimizin çabaları ile bu hataları artık neredeyse geride bırakmış durumdayız.

 

Bu yazımızda sizlere uygun eldiven seçimi ve hangi tip eldivenin hangi alanlarda kullanıma uygun olduğu ile ilgili bir kılavuz hazırladık.

Bir eldivenin üzerinde muhakkak olmazsa olmaz dediğimiz ilk standart EN-420’dir. Bu standart tam olarak elinizdeki nesnenin eldiven olduğunun kanıtıdır. Eldivenin genel tasarımının ve yapısının tarifini yapan standarttır. Bu standardı eldiven üzerinde bir piktogram ile görebilirsiniz.

 

 

Yine birçok eldivenin üzerinde göreceğiniz ikinci standart ise EN-388:2016’dır. Bu standart eldivenin mekanik dayanımlarının tamamı hakkında bilgi verir. Yani eldiven aşınmaya karşı, yırtılmaya karşı, delinmeye karşı ne kadar dayanıma sahip ve eldivenin üstten darbelere karşı dayanımı var mı? Ve tabi en önemlisi bu eldiven kesilme dirençli mi değil mi? Tüm bu bilgileri bize adım adım söyler.  Aşağıdaki piktogramda da görüldüğü üzere tüm bu testlerin en düşük  / en yüksek aralıkları ve hangi rakamın hangi dayanımı ifade ettiğini görebiliriz. Burada kafanızı karıştıracak tek şey ikinci hane ve beşinci hanedir. Bunun sebebi ise; EN-388 standardı 2016 yılında revize edildiğinde kesilme direnci testinin metodu değiştirildi ve beşinci hanede görüldüğü üzere artık test aşamasında eldivenin maruz kaldığı basınca göre harf ile ifade edilmeye başlandı.

 

Gördüğümüz bu 2 standart ve piktogram tüm eldivenler üzerinde mutlaka karşımıza çıkar. Bu iki standardın dışında ise; EN-407, EN ISO 374:2016, EN-511 standartları ve piktogramları mevcuttur.

 

 

EN-407’i kısaca özetlemek gerekirse; eldivenin ısıya karşı dayanımının olduğunu ifade eden ve bunun 15 saniye için yapılan testtin kaç derece olduğunu okuyabilmemizi sağlayan standarttır. İkinci hanede ise;  1-4 arasında bir rakam görürüz ve karşılık geldiği sıcaklık dereceleri oC cinsinden şöyledir;

  • 100oC ye Kadar 3- 350oC ye Kadar
  • 250oC ye Kadar 4- 500 oC ye Kadar

 

ISO EN-374 standardı üzerinde bulunduğu eldivenin kimyasal dayanıma sahip bir eldiven olduğunu bize ifade eder. Piktogramlarda ki harfler ise test yapılırken kullanılan kimyasalları ifade eder.

 

EN-511 standardına sahip eldiven ise aslında soğuk iş eldivenidir. Yine ikinci hane bize bu dereceyi ifade eder.

Doğru eldivenin seçimini yaparken yukarıda kısaca özetlediğimiz piktogramlar kadar özellikle mekanik iş eldivenleri ve kesilme dirençli eldivenler için kaplama tiplerini de bilmemiz gerekir. Örme eldivenlerin avuç içlerinde veya el üzerinde çeşitli renklerde kaplamaları bulunur. Bu kaplamalar el-divene kaydırmazlık, sıvı geçirmeme gibi özellikler katar.

Kaplama çeşitleri;

Poliüretan Kaplama: Kaydırmazlık sağlayan, hassasiyeti oldukça yüksek ve hava geçişi iyi olan bir kaplamadır. Fakat su,yağ gibi sıvılara karşı dirençli değildir. Yani sıvıları eldivenin içine hızlı bir şekilde geçirebilir. Ancak çok çok az miktardaki su yağ veya herhangi bir sıvıyı geçirmeyebilir.

Nitril Kaplama: Kuru ortamlarda iyi bir kaydırmazlık sağlayabilir ancak sıvının olduğu ortamlarda bu değişkenlik gösterebilir. Su, yağ veya benzeri sıvılara karşı geçirimsizdir. Fakat nefes almayan yapıya sahip bir kaplama tipidir.

Köpük Nitril Kaplama: Nitrilin köpüklendirme teknolojisi ile elde edilen bir kaplamadır. Kuru ortamlarda kaydırmazlık sağlar, sıvı ile temas ettiğinde de nitrile göre kaydırmazlığı daha iyidir. Yine yağ ve sıvılara karşı dirençlidir. Nitrile göre en büyük avantajı azda olsa nefes alabilir olmasıdır.

Mikrofinish Kaplama: Köpük nitril ile lateks kaplamanın karışımı ile elde edilen bir kaplama tipidir. Lateks sayesinde hem kuru hem de sıvı ile temas ettiğinde iyi bir kaydırmazlık sağlayabilir. Yine köpük nitril gibi yağ ve sıvılara karşı dirençlidir. Hassasiyet açısından poliüretan kadar iyidir ve nefes alabilir.

Lateks Kaplama: Lateks kaydırmazlığı hem sıvı ortamlarda hem de kuru ortamlarda iyi olan bir kaplamadır. Nitril kadar olmasa da sıvılara karşı direnci mevcuttur. Fakat hava geçirimsizdir. Aynı zamanda kaba bir kaplama tipidir.

Yukarıda doğru eldiven seçiminde yardımcı olacak her biri ayrı ayrı kapsamlı konular olan bilgileri özetledik. Doğru eldiveni seçebilmek için ilk yapılması gerekenler ise;

  1. Çalışma ortamdaki riskler nelerdir?

Örneğin ortamda ısı var mı? Kesilme riski var mı? Soğuk var mı? Kimyasal var mı? Bu sorunun cevabı bize hangi piktogramlara dikkat etmemiz gerektiğini gösterecektir.

  1. Çalışılacak ortamın koşulları nasıldır?

Örneğin; Yapılan işte ortam kuru mu? Ya da ortamda su veya yağ var mı? Var ise çalışan bundan ne kadar etkileniyor? Yapılan iş ne kadar hassasiyet istiyor? Bu soruların cevapları mekanik bir eldiven seçeceksek, nasıl bir kaplamaya sahip eldiven ile ilerleyeceğimizi ve bu kaplamanın ½ mi ¾ mi ve tam kaplı mı olması gerektiğini bize gösterecektir.

  1. Seçilen eldivenin bedeninin belirlenmesi

Riskler ve ortam koşullarına bağlı olarak nasıl bir eldiven kullanacağımızı seçtik. Seçtiğimiz ürünü efektif ve eldivenden kaynaklanan yeni riskleri ortaya çıkartmadan kullanabilmemiz için sonuncu en önemli konu ise doğru bedenin belirlenebilmesidir. Aslında el bedenimizi belirlemek işin en kolay kısmıdır. Bunun için el çevresini ve el uzunluğunu ölçerek aşağıdaki tablodan faydalanabiliriz. Bir mezura yardımı ile açık pozisyondaki elimizi, parmaklarımızın hemen altından tüm el çevresini ölçebiliriz ve orta parmak ucu ile bilek aralığını ölçerek de el uzunluğunu ölçebiliriz.

EL BOYUTU (A)     EL ÇEVRESİ (mm) (B)     EL UZUNLUĞU (mm)
6 152 160
7 178 171
8 203 182
9 229 192
10 254 204
11 279 215

 

ELDİVEN BEDENLERİ UYGUN MİNİMUM UZUNLUK
6 El Boyutu 6 220
7 El Boyutu 7 230
8 El Boyutu 8 240
9 El Boyutu 9 250
10 El Boyutu 10 260
11 El Boyutu 11 270

 

Safety Management Türkiye dergisini okumak için bize yazabilirsiniz.